1938ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 23ರಂದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೆಪಲ್ಲೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಜಾನಕಿ ಅವರು, ಕೇವಲ ಮೂರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಇಪ್ಪತ್ತರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಚೆನ್ನೈಗೆ ತೆರಳಿ, ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಸುದರ್ಶನಂ ಅವರ ಬಳಿ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. 1957ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್ ವಿಳಯಾಟ್ಟು’ವಿನ ಮೂಲಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಜಾನಕಿ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಆರು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದರು. ಇದು ಬಹುಶಃ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಪರೂಪದ ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಜೊತೆ ಅವಿನಾಭಾವ ನಂಟು
1957ರಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಹಾಡು ಹಾಡಿದ ಜಾನಕಿ, 1970-80ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಂಬರ್ ಒನ್ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮೆರೆದರು. ಜಿ.ಕೆ. ವೆಂಕಟೇಶ್ರಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಾಜನ್-ನಾಗೇಂದ್ರ, ಹಂಸಲೇಖ ಮುಂತಾದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರೂ ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾನಕಿಗೇ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಡಾ. ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ ದಾಖಲೆ ಜಾನಕಿ ಅವರದ್ದು. ಕುತೂಹಲದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ‘ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿ’ ಚಿತ್ರದ ‘ತುಂಬಿತು ಮನವಾ’ ಗೀತೆಯೇ ಇಬ್ಬರ ಮೊದಲ ಯುಗಳ ಗೀತೆಯಾಗಿತ್ತು. ‘ಯುಗ ಯುಗಾದಿ ಕಳೆದರೂ’, ‘ನೋಡು ಬಾ ನೋಡು ಬಾ ನಮ್ಮೂರ’, ‘ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಮೈತ್ರಿ ಈ ಜನ್ಮದಲಿ ಬಂದು’ ಮುಂತಾದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗೀತೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲಿವೆ.ಸ್ವರ ವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿಗೆ ಜಾನಕಿಯೇ ಸಾಟಿ ಎಂಬಂತಿತ್ತು ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ. ಸಣ್ಣ ಮಗುವಿನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಂಭೀರ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳವರೆಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಭಾವಗಳನ್ನೂ ಅಷ್ಟೇ ಸಲೀಸಾಗಿ ಹಾಡಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು. ‘ಸನಾದಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ’ ಚಿತ್ರದ ‘ಕರೆದರು ಕೇಳದೆ’ ಗೀತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗೀತೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವೆಂದೇ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಮರಣೀಯ.
ಜಾನಕಿ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕರ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಘಟನೆಯೆಂದರೆ, 2013ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿದ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು. ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದರ ಬಗ್ಗೆ ತಾರತಮ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿ, ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ತಡವಾಗಿ ಬಂದ ಗೌರವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿತ್ತು.
ಬಾಲಿವುಡ್ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಎ.ಆರ್. ರೆಹಮಾನ್ ಜೊತೆ ನಂಟು
ನಿವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳು
1959ರಲ್ಲಿ ವಿ. ರಾಮಪ್ರಸಾದ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದ ಜಾನಕಿ, 1997ರಲ್ಲಿ ಪತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನ ಬೋಗಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪುತ್ರ ಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರನ ಅಗಲಿಕೆಯ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಗಾಯಕಿ 48 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳ ಅಜರಾಮರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕಂಠ ಇಂದು ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಯುಗಾದಿಗೂ, ಪ್ರತಿ ಮದುವೆಯ ಮಂಟಪದಲ್ಲೂ, ಪ್ರತಿ ರೇಡಿಯೋ ಹಾಡಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಜಾನಕಿಯವರ ಸ್ವರ ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮೊಳಗುತ್ತಲೇ ಇರಲಿದೆ.