ಶಿಕ್ಷಕ ಬದಲಾಗಬೇಕೇ? ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಬದಲಾಗಬೇಕೇ?

“ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕ ಪಾಠವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕಲಿಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ.”

ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚರ್ಚೆ ಬಂದಾಗ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೋಲಿಸುವಾಗ, ಯಾರನ್ನು “ಉತ್ತಮ” ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ವಿವಿಧ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತಮ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಭಾರತ ತನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೇಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು? ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಶಿಕ್ಷಕ: ಉದ್ಯೋಗವಲ್ಲ, ವೃತ್ತಿ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಅರ್ಹತೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಕರ ಅರ್ಹತಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಕನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವಿಷಯಜ್ಞಾನ, ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಅರಿವು, ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆ, ತರಗತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನಿಧಾನಗತಿಯ ಕಲಿಯುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತನ್ನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಕನಿಗೆ ಅಗತ್ಯ.

ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಕನು ಕೇವಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವನು ಅಲ್ಲ; ಕಲಿಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಿದೆ.

ಜಪಾನ್: ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂದರೆ ಜೀವನದ ಅಭ್ಯಾಸ

ಜಪಾನ್‌ನಿಂದ ಭಾರತ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕನ ನಿರ್ಮಾಣ.

ಶಾಲಾ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡುವುದು, ಸಮಯಪಾಲನೆ, ಶಿಸ್ತು, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ದೈನಂದಿನ ಶಾಲಾ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ, ಆಹಾರ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಮಯಪಾಲನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಪಾಠಗಳಾಗಿ ನೋಡದೆ ಜೀವನದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಚೀನಾ: ಬೇರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಬೇರೆ ಒತ್ತು

ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಾಜ್ಯಾನುಸಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ನಿಯಮಗಳಿವೆ.

ಈ ದೇಶಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶ ಗಮನಾರ್ಹ—ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ನಿರಂತರ ವೃತ್ತಿಪರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ತರಬೇತಿ ಕೇವಲ ಹಾಜರಾತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ತರಗತಿಯ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬೇಕು.

ಏನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ? ಹೇಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ; ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನ:

“ಮಗು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ?”

ಯೋಜನಾ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆ, ಚರ್ಚೆ, ಪ್ರಯೋಗ, ತಂಡದ ಕೆಲಸ, ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಕೌಶಲಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಶಿಕ್ಷಕರು ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಶಿಕ್ಷಕ ಬದಲಾಗಬೇಕೇ? ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಬದಲಾಗಬೇಕು!

ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮೇಲೆಯೇ ಹಾಕುವುದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ.

ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಅನಗತ್ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ತರಗತಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ನೀಡಬೇಕು.

ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಸಿಗಬೇಕು. ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಲಿಕಾ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯಬೇಕು.

ಅಂಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಸಂವಹನ, ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಕೌಶಲಗಳಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗಬೇಕು.

ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ: ಸರಳ ಹೋಲಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ

ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆ ಎಂದರೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ, ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆ ಎಂದರೆ ಗುಣಮಟ್ಟ ಎಂಬ ಸರಳ ಸಮೀಕರಣ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾತಾವರಣವಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಎರಡೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಚರ್ಚೆ “ಸರ್ಕಾರಿ vs ಖಾಸಗಿ” ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ “ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಹೇಗೆ?” ಎಂಬುದರ ಸುತ್ತ ನಡೆಯಬೇಕು.

ವೇತನ ಮಾತ್ರವೇ ಶಿಕ್ಷಕನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡವೇ?

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳ ಶಿಕ್ಷಕರ ವೇತನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಕರ ವೇತನದೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಲಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ, ತೆರಿಗೆ, ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ, ವಸತಿ, ನಿವೃತ್ತಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟ: ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವೇತನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವ, ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಕಾಶಗಳು ಅಗತ್ಯ.

ನಮ್ಮ ಗುರುಪರಂಪರೆ

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯ ಮಹತ್ವ ಹೊಸದಲ್ಲ. “ಆಚಾರ್ಯ ದೇವೋ ಭವ” ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಗುರುಕುಲ ಪರಂಪರೆಯವರೆಗೆ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜೀವನ ರೂಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜ ಕಂಡಿದೆ.

ಗುರು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪಾಠ ಹೇಳುವವನು ಅಲ್ಲ; ಜ್ಞಾನ, ಮೌಲ್ಯ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ.

ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಸವಾಲು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೂ ಬದಲಾಗಿದ್ದಾನೆ

ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ಜೊತೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಇದೆ. ಅವನ ಮುಂದೆ ಶಿಕ್ಷಕನ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯೂ ಇದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕನ ಪಾತ್ರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ; ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಯೋಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಕನ ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.

ವಿಶ್ವ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನ: ಅಭಿನಂದನೆಯಾಚೆಗೆ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5ರಂದು ವಿಶ್ವ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರ ವೃತ್ತಿಪರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ದಿನ ಇದು.

ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನ ಕೇವಲ ಹೂಗುಚ್ಛ ಮತ್ತು ಶುಭಾಶಯಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು.

“ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಲಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸಮಯ, ತರಬೇತಿ, ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಾವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?”

ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸಮಾಜ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನವಾಗಬೇಕು.

ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ವೃತ್ತಿಪರತೆ, ಜಪಾನ್‌ನಿಂದ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಿಂದ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಾನದಂಡ, ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನಗಳು, ಚೀನಾದಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತರಬೇತಿ—ಇಂತಹ ಉತ್ತಮ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಭಾರತ ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ “ಯಾವ ದೇಶದ ಶಿಕ್ಷಕರು ಉತ್ತಮ?” ಎಂಬುದಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆ: “ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು?”

ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ವಿಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವಿಶ್ವದ ಉತ್ತಮ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಕಲಿತು, ಭಾರತೀಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತಹ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಗತಿ. ಅದೇ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌರವ. [20:15, 3/10/2026] Raghavendra Agnihotri: ವಿಶ್ವ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ದಿನಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಲೇಖನ:

✍🏻ಶಂಭು ಶಂಕರ್, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ.