ಮಾನವನ ದುರಾಸೆಗೆ ನೊಂದು ಬೆಂದ ‘ಧರಣಿ’

 -ಮಧುರಾ ಗಾಂವ್ಕರ, ಯಲ್ಲಾಪುರ.

(ಇಂದು ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ದಿನ) 

​‘ಯಾವ ಮೋಹನ ಮುರಳಿ ಕರೆಯಿತು ದೂರ ತೀರಕೆ ನಿನ್ನನು ..., ಮರಳಿ ಈ ಮಣ್ಣಿಗೆ’ ಎಂದು ಕವಿ ಕೆ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಬರೆದಾಗ, ಆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಸೆಲೆಯಿತ್ತು, ಆ ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು, ಅದೇ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಮರಳಲು ನಮಗೆ ಸಂಕೋಚವಾಗುತ್ತಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಬೇಕಾದ ಭೂಮಿ ಇಂದು ಜ್ವರದಿಂದ ಸುಡುತ್ತಿದೆ. ಅಸಹ್ಯ ನಾರುತ್ತಿದೆ.

ಮಾರ್ಚ್ 23, ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ದಿನ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನಾಂಕವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮುಗಿಲುಮುಟ್ಟಿದ ಆರ್ತನಾದವನ್ನು ಆಲಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ಷಣ. ನೊಂದ ಬೆಂದ ಧರಣಿಯ ತಾಪವನ್ನು ಕುರಿತು ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡುವ ಸಮಯ.

​೧. ಋಷಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ‘ಋತ’ದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ

​ನಮ್ಮ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ‘ಋತ’ (Cosmic Order) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದವು. ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರ ಚಲನೆ, ಋತುಮಾನಗಳ ಲಯಬದ್ಧ ಬದಲಾವಣೆ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅಥರ್ವ ವೇದದ ‘ಪೃಥ್ವಿ ಸೂಕ್ತ’ವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆದು, ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಆಧುನಿಕ ಮನುಷ್ಯ ಈ ‘ಋತ’ವನ್ನೇ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನಮ್ಮ ಅತಿರೇಕದ ಆಸೆಯೇ ಇಂದು ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ, ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಾಗಿ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿವೆ.

​೨. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಾಸ್ತವ: ತತ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಾತಾವರಣ

​ವಿಜ್ಞಾನದ ಕಠೋರ ಸತ್ಯಗಳು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಮುಂದಿವೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (CO_2) ಪ್ರಮಾಣವು ಕಳೆದ 8,00,000 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದೆ.

​ಹಸಿರುಮನೆ ಪರಿಣಾಮ: ನಾವು ಸುಡುತ್ತಿರುವ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಒಂದು ಬಿಸಿ ಕವಚವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ.

​ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ: ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು 1.1°c ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

​ಕರಗುತ್ತಿರುವ ಹಿಮಗಡ್ಡೆಗಳು: ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ಹಿಮ ಸತತವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಲ್ಲ, ಇಡೀ ಮನುಕುಲದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೇ ಸಂಚಕಾರ.

​೩. ಬದಲಾದ ಆಕಾಶ: ಕವಿಯ ಕಣ್ಣೀರು

​ಹಿಂದಿನ ಕವಿಗಳು ಆಕಾಶದ ನೀಲಿಯನ್ನು, ಮೋಡಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಪುಲಕಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂದು ಆಕಾಶವು ಕೇವಲ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮುಸುಕಾಗಿದೆ. ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ವರ್ಣಿಸಿದ ಆ ‘ಮೋಹನ ಮುರಳಿ’ಯ ನಾದ ಇಂದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. ಆಕಾಶವು ಇಂದು ಮಳೆಯನ್ನಲ್ಲ, ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ರೈತರು ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಕಾಲ ಹೋಗಿ, ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಸಾಕು ಎಂದು ಭಯಪಡುವ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ.

​೪. ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯ: ಶೂನ್ಯದತ್ತ ಪಯಣವೇ?

​ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಸುಖದ ಹಾದಿ ನಾಳಿನ ಮಕ್ಕಳ ಉಸಿರನ್ನು ಕಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ನಾವು ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ:

​ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ನಾಶ: ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟ ಸೇರಲಿವೆ.

​ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಸಂಕಟ: ಮಣ್ಣಿನ ಸತ್ವ ಇಂಗಿ, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಮರುಭೂಮಿಯಾಗಲಿದೆ.

​ನೀರಿನ ಯುದ್ಧ: ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ದೇಶ-ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ರಕ್ತಪಾತವಾಗಬಹುದು.

​ಅರಿವಿನ ದೀಪ ಬೆಳಗಲಿ

​ನಮ್ಮ ಕವಿ ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ‘ಕಾಣದ ಕಡಲಿಗೆ ಹರಿವ ಮನಸನು... ನಿಲ್ಲಿಸು ಗೆಳೆಯಾ ಅರಿವಿನ ದೀಪವ ಹಿಡಿದು’. ನಾವು ಇಂದು ಅರಿವಿನ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕಿದೆ.

​ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಭಾಷಣವಲ್ಲ, ಅದು ಬದುಕಿನ ಕ್ರಮವಾಗಬೇಕು.

​ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇಂಧನಗಳಿಗೆ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕು.

​ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ಸಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮೂಲಕ ಭೂತಾಯಿಯ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಮುಲಾಮು ಹಚ್ಚಬೇಕು.

​ಬದಲಾದ ಆಕಾಶ ನಮಗೆ ಶಾಪವಾಗಬಾರದು ಎಂದರೆ, ನಾವು ಮರಳಿ ಆ ‘ಮೋಹನ ಮುರಳಿ’ ಕೇಳುವಂತಹ ಹಸಿರು ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಭೂಮಿಯ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮೇಲಿದೆ.

‘ಬದಲಾದ ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ ಬದುಕುಳಿಯಲು ಹವಣಿಸುವ ಮೊದಲು, ಕಳವಳದ ಭೂಮಿಯ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಹಸಿರು ಉಸಿರನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸೋಣ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ವಿಳಾಸ’.